نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٨١ - زوجيت در همه موجودات

آيات زير را مى‌توان ناظر به همين معنى دانست:

«فِيهِما مِنْ كُلِّ فاكِهَةٍ زَوْجانِ»[١]؛ در آن دو باغ‌از هرميوه‌اى انواع‌گوناگون قرار داديم.

«وَ مِنْ كُلِّ الثَّمَراتِ جَعَلَ فِيها زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ»[٢]؛ در زمين از هر نوع ثمره، اصناف گوناگونى قرار داده است.

«اثنين» تأكيد بر اين تعدّد صنفى است واساساً ميوه و ثمره، خود جفت نر و ماده ندارد و آنچه هست، در بذر است.

«سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ وَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ مِمَّا لا يَعْلَمُونَ»[٣]؛ شيخ طوسى در تفسير اين آيه فرموده است: ازواج در اينجا به معناى اشكال و انواع است كه حيوان، درخت، حبوبات و ديگر گياهان و همچنين انجير، انگور و غيره داراى انواع متعدّد است.[٤]

در اين آيه علاوه بر انسان، به موجوداتى كه هنوز شناخته نشده بود نيز اشاره شده است كه همگى داراى اصناف و انواع گوناگونند و بدين قرينه شايد بتوان «ازواج» را درباره انسان نيز به معناى اصناف گرفت؛ چنان كه در آيه‌اى ديگر آمده است: «وَ قَدْ خَلَقَكُمْ أَطْواراً»[٥] كه برخى گفته‌اند: «أي على ألوان مختلفه، بيضاء و سوداء و شقراء وصفراء».[٦]

«وَ أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَخْرَجْنا بِهِ أَزْواجاً مِنْ نَباتٍ شَتَّى»[٧]؛ از آسمان آبى فرو فرستاديم و بدين سان گياهان گوناگون رويانيديم كه داراى انواع و اصناف متنوّع و رنگها و شكلهاى مختلف است.

«وَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها»[٨]؛ شيخ طوسى گويد: «معناه، خَلَقَ الأشكال من الجماد والحيوان».[٩] ابن منظور نيز مى‌گويد: «والزوج، الصنف»، «والزوج، الصنف من كلّ شي‌ء». همچنين از «تهذيب اللغة» ازهرى نقل مى‌كند: «والزوج، اللّون». در

[١] . رحمان/ ٥٢.

[٢] . رعد/ ٣.

[٣] . يس/ ٣٦.

[٤] . تفسير تبيان، ٨/ ٤٢٠.

[٥] . نوح/ ١٤.

[٦] . تفسير تبيان، ١٠/ ١٣٦.

[٧] . طه/ ٥٣.

[٨] . زخرف ١٢.

[٩] . تفسير تبيان، ٩/ ١٨٣.