نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٨٤ - اختيار طلاق

پرسيدم كه در دوران ناپاكى بدون آن كه دخول شده باشد با دو شاهد از همسر خود طلاق خلع يا مبارات مى‌گيرد، آيا از شوهر خود جدا مى‌شود؟ امام فرمود: آرى.

گفتم: براى ما چنين روايت شده كه جدا نمى‌شود مگر آن كه مرد در پى آن صيغه طلاق را جارى كند. امام فرمود: در اين صورت ديگر خلع نخواهد بود. گفتم پس جدا مى‌شود. فرمود: آرى.[١]

شيخ طوسى و گروهى از بزرگان فقها به مضمون همين روايت فتوا داده‌اند و بر شوهر واجب دانسته‌اند كه بى‌چون و چرا درخواست او را اجابت كند. شيخ در كتاب النهاية گفته است: همانا خلع واجب است آنجا كه زن به شوهر خود بگويد من به هيچ وجه از تو اطاعت نمى‌كنم و حدّ و مرزى را نسبت به تو رعايت نمى‌كنم ... اگر چنين سخنى از او شنيد يا از وضع او دريافت كه در اين گونه امور عصيان كرده- هرچند خود نگويد- بايد او را طلاق خلع دهد.[٢]

علامه در كتاب مختلف الشيعه گفته است: ابو الصلاح حلبى (م ٤٤٨) و قاضى ابن برّاج (م ٤٨١) در الكامل و ابن زهره حلّى (م ٥٨٥) در اين مسأله از شيخ تبعيت كرده‌اند.[٣]

ابو الصلاح گفته است: اگر زن اين چنين گفت، شوهر نمى‌تواند او را باز هم نگه دارد.[٤]

ابن زهره گفته است: خلع در صورت بى‌ميلى زن نسبت به مرد است، پس مرد مخيّر است كه اگر او پيشنهاد خلع داد بپذيرد يا نپذيرد، اما اگر زن بگويد: اگر طلاق ندهى با نافرمانى تو خدا را عصيان مى‌كنم يا شوهر بداند كه چنين خواهد كرد واجب است او را طلاق دهد.[٥]

اينك اگر طلاق دادن بر مرد واجب است و حق تخلف ندارد، يا خود طلاق مى‌دهد، يا سلطان (حاكم شرع/ ولى امر) او را الزام مى‌كند، يا خود حاكم عهده‌دار اين كار مى‌شود؛ چنان كه از حديث پيامبر بر مى‌آيد.

[١] . همان، ص ٩٩.

[٢] . النهاية، ص ٥٢٩.

[٣] . المختلف، ٧/ ٣٨٣.

[٤] . الكافي في الفقه، حلبى، ص ٣٠٧.

[٥] . المختلف، ٧/ ٣٨٨.