نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٥٨ - برترى پسر بر دختر
برترى پسر بر دختر
برخى گفتهاند در قرآن تعبيرات بسيارى است كه اشاره به ارزش پسران و برترى آنان بر دختران دارد و اين نشانگر تأثيرپذيرى قرآن از فضاى عرب جاهلى دارد كه دختران را از ترس ننگ زنده به گور مىكردند:
«وَ إِذا بُشِّرَ أَحَدُهُمْ بِالْأُنْثى ظَلَّ وَجْهُهُ مُسْوَدًّا وَ هُوَ كَظِيمٌ. يَتَوارى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوءِ ما بُشِّرَ بِهِ أَ يُمْسِكُهُ عَلى هُونٍ أَمْ يَدُسُّهُ فِي التُّرابِ أَلا ساءَ ما يَحْكُمُونَ»[١].
و آن گاه كه يكى از ايشان را مژده تولد دخترى مىدادند چهرهاش سياه مىشد و به غايت خشمناك. از شرم اين مژده از مردمان پنهان مىشد- و در انديشه- كه آيا او را با خوارى نگاه دارد يا در خاكش پنهان سازد. هان چه زشت است آنچه مىكنند.
چنان كه مىبينيم قرآن در اين آيه آنان را بر اين انديشه جاهلى زشت مىشمارد و به جهت تفاوتى كه ميان پسران و دختران نهادند، به سختترين شكل سرزنش و توبيخ مىكند.
ولى با اين حال گاه در مواردى مىبينيم تا اندازهاى با ايشان سر سازش دارد؛ عرب مىپنداشت برخى از فرشتگان مؤنثاند و دختران خداى سبحان هستند. در اين زمينه مىگويد:
«فَاسْتَفْتِهِمْ أَ لِرَبِّكَ الْبَناتُ وَ لَهُمُ الْبَنُونَ، أَمْ خَلَقْنَا الْمَلائِكَةَ إِناثاً وَ هُمْ شاهِدُونَ؟ أَلا إِنَّهُمْ مِنْ إِفْكِهِمْ لَيَقُولُونَ: وَلَدَ اللَّهُ وَ إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ. أَصْطَفَى الْبَناتِ عَلَى الْبَنِينَ؟ ما لَكُمْ كَيْفَ تَحْكُمُونَ؟ أَ فَلا تَذَكَّرُونَ»[٢].
در آيات ياد شده رسوايى را از دو جهت مىداند؛ يكى اينكه برخى از فرشتگان را مؤنث پنداشتهاند. ديگر اينكه آنان را دختران خدا و از صلب او دانستهاند. در اينجا هم نوا با عرب كه دختر را خوار مىشمردند مىپرسد: چگونه دختران را بر پسران برگزيد: «أَ لَكُمُ الذَّكَرُ وَ لَهُ الْأُنْثى؟ تِلْكَ إِذاً قِسْمَةٌ ضِيزى».[٣]
آيا پسران از آن شماست و دختران از آن او، اين تقسيمى ستمكارانه و ناعادلانه است.
[١] . نحل/ ٥٨- ٥٩.
[٢] . صافات/ ١٥٠- ١٥٥.
[٣] . نجم/ ٢١ و ٢٢.