المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٧٥ - تتمه كلام در مبحث بدل

تتمّه كلام در مبحث بدل‌

گاهى جمله را از جمله بدل مى‌آورند مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده:

امدّكم بما تعلمون، امدّكم بانعام و بنين.

( بآنچه خود مى‌داند به شما قوّت بخشيد، مدد بخشيد بواسطه خلق چهارپايان و فرزندان براى شما).

و گاهى جمله را از مفرد بدل مى‌آورند مانند آنچه در قول فرزدق يعنى همام بن غالب آمده:

يعنى: بسوى خدا شكايت مى‌برم در مدينه حاجتى را و به شهر شام حاجتى ديگر را كه چگونه ايندو حاجت به هم ميرسند.

شاهد در بدل آمدن جمله « كيف يلتقيان» است از « حاجت » و « اخرى » كه هردو مفرد مى‌باشند.

قوله: نجحه: كلمه « نجح » بضمّ ميم و سكون جيم يعنى پيروزى.

قوله: امدّكم بما تعلمون الخ: آيه (١٣٢) از سوره شعراء.

متن: «٥٧٣»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

لام: حرف جرّ.

منادى: مجرور بلام، متعلّق به استقرّ، خبر مقدّم، موصوف.

النّائى: صفت براى « منادى ».

او: عاطفه.

كالناء: جارّ و مجرور، متعلّق به « استقرّ » ، معطوف به « النائى ».

ياء: مبتداء مؤخّر.