المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢١٦ - «عل»

واو: عاطفه.

الواو: معطوف به « الياء ».

واو: عاطفه.

ان: شرطيّه و فعل شرط كلمه « ضمّ » است كه بقرينه مذكور مقدّر مى‌باشد.

ما: موصوله، نائب فاعل براى « ضمّ ».

قبل: مضاف، ظرف، متعلّق به « استقرّ » ، صله براى « ماء » موصوله.

ضمّ: فعل ماضى مجهول، مفسّر براى فعل شرط مقدّر.

فاء: حرف جواب.

اكسره: فعل و فاعل و مفعول، فعل امر حاضر، جواب است براى شرط.

يهن: فعل مضارع معلوم و ضمير فاعلى آن به لزوم كسره راجع است.

ترجمه‌

و ياء و واو آخر در مضاف را در ياء متكلّم بايد ادغام نمود و اگر ما قبل واو مضموم باشد لازم است آنرا كسره دهى.

متن: «٤٢٣»

تجزيه و تركيب‌

الفا: مفعول مقدّم براى « سلّم ».

سلّم: فعل امر حاضر، ضمير « انت » در آن مستتر است باستتار وجوبى.

واو: عاطفه.

فى المقصور: جارّ و مجرور، متعلّق به « حسن ».

عن هذيل: جارّ و مجرور، متعلّق به « حسن ».

انقلابها: مضاف و مضاف اليه، مبتداء.

ياء: منصوب بنزع خافض.

حسن: خبر است براى « انقلابها ».

ترجمه‌

و الف آخر مضاف بياء را سالم بگذار، و در اسم مقصور از قبيله هذيل نقل شده كه قلب الفش به ياء حسن و نيكو مى‌باشد.