المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٥٤ - حذف واو و شرط جواز آن

يعنى: در امروز بحالى افتاده‌اى كه ما را مذمّت نموده و دشنام ميدهى پس برو پى كار خويش كه از تو و روزگار هيچ تعجّبى نمى‌باشد.

المباحث النحويه شرح سيوطى ؛ ج‌٣ ؛ ص١٤٥٤

د در « الايّام » بوده كه مجرور است تا عطف باشد بر « كاف » و معذلك همان طورى كه ملاحظه مى‌كنيم خافض يعنى « باء » برسر آن داخل نشده است.

حذف فاء و شرط جواز آن‌

مصنّف گويد:

گاهى « فاء » با آنچه بوسيله آن عطف شده حذف مى‌شود.

شارح گويد:

و آن در صورتى است كه از اشتباه در امان باشيم مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده:

فمن كان منكم مريضا او على سفر فعدّة من ايّام اخر.

( پس كسى كه از شما مريض بوده يا در سفر باشد و سپس روزه‌اش را افطار كند پس لازم است آن را در ايّامى ديگر بگيرد).

تقدير آن فافطر فعدّة من ايّام اخر مى‌باشد پس (فاء) و معطوف به آن يعنى (افطر) حذف گرديده است.

حذف واو و شرط جواز آن‌

مصنّف گويد:

« واو » نيز زمانى حذف مى‌شود و آن در وقتى است كه اشتباهى در بين نباشد:

شارح گويد:

يعنى « واو » با آنچه بوسيله آن عطف شده حذف مى‌گردد مشروط باينكه اشتباهى حاصل نشود مانند آنچه در فرموده حقتعالى آمده:

و جعل لكم سرابيل تقيكم الحرّ ( قرار داد خداوند براى شما جامه‌هائى كه از گرما و سرما حفظتان كند).

تقدير آن: تقيكم الحرّ و البرد مى‌باشد پس « واو » و معطوف بآن يعنى « البرد » حذف گرديده است.

و گاهى عاطف به تنهائى حذف مى‌شود همچون فرموده رسول اكرم صلّى اللّه‌