المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٧٧ - اذا و حكم آن

متن: «٤٠٦»

تجزيه و تركيب‌

او: عاطفه.

تنو: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى، معطوف بركرّرتها، مجزوم.

الاجزاء: مفعول براى « تنو ».

واو: عاطفه.

اخصص: فعل، امر، حاضر، مفرد، مذكّر، مؤكّد به نون تأكيد خفيفه، متعدّى و ضمير فاعلى در آن مستتر است باستتار وجوبى معطوف به « اضف ».

باء: حرف، جارّ، عامل.

المعرفة: مجرور به « باء » ، متعلّق به « اخصص ».

موصولة: حال مقدّم.

ايّا: مفعول براى « اخصص » ، ذو الحال مؤخّر.

واو: عاطفه.

بالعكس: جارّ و مجرور، متعلّق به استقرّ، خبر مقدّم.

الصّفة: مبتداء مؤخّر و جمله اسميّه معطوف است بر « اخصص الخ» بنابر اينكه عطف جمله اسميّه برفعليّه و نيز اخباريّه برانشائيه جايز باشد.

ترجمه‌

يا اجزاء را در نيّت بگير و اىّ موصوله را بمعرفه اختصاص بده و اىّ وصفيّه را بعكس آن بدان.

متن: «٤٠٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ان: شرطيّه.

يكن: فعل ناقصه، ضمير مستتر در آن اسمش مى‌باشد، محلّا مجزوم تا فعل شرط