المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٣٣
محذوف و تقدير آن: ذلك كطور سينا مىباشد.
سينا: مضاف اليه براى « طور ».
ترجمه:
نونى را كه پهلوى حروف اعراب در مىآيد يا تنوين را از مضاف حذف كن مانند حذف تنوين از « طور سينا».
متن: «٣٨٦»
|
و الثّانى اجرر و انومن أو فى إذا |
لم يصلح الّا ذاك و اللّام خذا |
تجريه و تركيب
واو: حرف عاطف.
الثانى: اسم فاعل، مفرد، مذكّر، معرب، منصوب، مفعول مقدّم براى « اجرر ».
اجرر: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر و ضمير فاعل در آن مستتر است باستتار وجوبى، معطوف به « احذف ».
واو: حرف عاطف.
انو: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، معطوف به اجرر.
من: اسم است براى حرف جرّ معروف، مفعول براى « انو ».
او: حرف عاطف.
فى: اسم است براى حرف جرّ معروف، معطوف به « من ».
اذا: اسم، ظرف زمان، متعلّق به « انو ».
لم: حرف عامل، جازم، مبنى.
يصلح: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، مجزوم به « لم ».
الّا: حرف استثناء.
ذاك: اسم اشاره، و مشار اليهش « فى » مىباشد، مستثناء و مستثنامنه آن كلمه « شيئ » است كه در عبارت نبوده و محذوف مىباشد و بدين ترتيب مستثنا از قبيل مستثناء مفرّغ مىباشد.
واو: حرف عاطف.
اللّام: اسم، مفعول مقدّم براى « خذ ».
خذا: فعل امر حاضر، مؤكّد به نون خفيفه كه در حال وقف ون را با الف قرائت