المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٨٠ - مبحث نداء

محمّد.

قوله: كالنائم و الساهى: وجه شباهت ايندو به مناداى نائى آنست كه در مناداى نائى نداءكننده لازمست با صداى بلند منادى را مخاطب قرار دهد تا صدايش به او برسد و اين معنا در نائم و ساهى كه حواسش جمع نيست موجود مى‌باشد.

قوله: يوسف اعرض عن هذا: آيه (٢٩) از سوره يوسف.

قوله: ربّ اغفرلى و لوالدىّ: آيه (٢٨) از سوره نوح.

متن: «٥٧٦»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ذاك: اسم اشاره، مبتداء.

فى: حرف جارّ.

اسم: مجرور به « فى » ، متعلّق به « قلّ » ، مضاف.

الجنس: مضاف اليه.

واو: عاطفه.

المشارله: معطوف به « اسم الجنس».

قلّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ضمير فاعلى در آن مستتر است كه به « ذاك » راجع مى‌باشد، خبر براى « ذاك ».

واو: عاطفه.

من: شرطيّه.

يمنعه: فعل و فاعل و مفعول، فعل شرط، مجزوم به « من ».

فاء: رابط جواب.

انصر: فعل و فاعل، فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.

عاذله: مضاف و مضاف اليه، مفعول براى « انصر ».

ترجمه‌

و حذف حرف نداء در اسم جنس و اسم اشاره كم و نادر است و كسى كه اين حذف را منع كرده پس تو ملامت‌كننده او را نصرت و يارى نما.