المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٧٠ - مبحث اسماء افعال و اسماء اصوات
متن: «٦٣٢»
|
و احكم بتنكير الّذى ينوّن |
منها و تعريف سواه بيّن |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
احكم: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.
باء: حرف جرّ.
تنكير: مجرور به « هاء » متعلّق به « احكم » ، مضاف.
الّذى: موصول، مضاف اليه.
ينوّن: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، صله براى الّذى.
منها: جارّ و مجرور، متعلّق به « ينون ».
واو: حاليه.
تعريف: اسم، مضاف، مبتداء.
سواه: مضاف و مضاف اليه، مضاف، مضاف اليه است براى « تعريف ».
بيّن: صفت مشبهه، خبر براى « تعريف » و جمله اسميّه حاليه مىباشد.
ترجمه
حكم كن به نكره بودن اسم فعلى كه تنوين دارد و معرفه بودن غير آن آشكار مىباشد.
متن: «٦٣٣»
|
و ما به خوطب ما لا يعقل |
من مشبه اسم الفعل صوتا يجعل |
تجزيه و تركيب
واو: استينافيّه.
ما: موصوله، مبتداء.
به: جارّ و مجرور، متعلّق به « خوطب ».
خوطب: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول.
ما: موصوله، نائب فاعل براى « خوطب ».
لا يعقل: فعل مضارع منفى، صله براى « ما ».
من: حرف جرّ، بيانيّه براى « ما به خوطب».