المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٢٩ - فصل مبحث مناداى مندوب ندبه و تعريف آن
ان: حرف شرط.
يكن: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، مجزوم به « ان ».
الفتح: اسم براى « يكن » ، فعل شرط و جواب آن به قرينه « اوله » محذوف است.
بوهم: جارّ و مجرور، متعلّق به « لابسا ».
لابسا: خبر است براى « يكن ».
ترجمه
حركت آخر مندوب را حتما پهلوى حرف هم جنس آن قرار بده مشروط باينكه فتحه به وهم و اشتباه بياندازد.
متن: «٦٠٦»
|
و واقفا زدهاء سكت إن ترد |
و إن تشأ فالمدّ و الها لا تزد |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
واقفا: حال است از فاعل « زد ».
زد: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، متعدّى.
هاء: اسم، مضاف، مفعول براى « زد ».
سكت: مضاف اليه.
ان: حرف شرط.
ترد: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، متعدّى، مفعولش ضمير متّصل منصوب است كه حذف شده، فعل شرط، مجزوم و جواب شرط بقرينه « زد » محذوف بوده و تقدير كلام چنين است:
ان ترد وقفا فزد هاء سكت.
واو: عاطفه.
ان: حرف شرط.
تشاء: فعل شرط، فعل مضارع، مفرد، مذكّر، حاضر، مجزوم.
فاء: رابط جواب.
المدّ: مبتداء و خبرش محذوف است.
واو: عاطفه.