المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٧٧ - حكم صفت با موصوف

عمل: معطوف به « معنى ».

اتبع: فعل، امر، حاضر.

باء: حرف جارّ.

غير: مجرور بباء، مضاف.

استثناء: مضاف اليه.

ترجمه‌

صفت دو معمولى كه عامل آنها از نظر معنا و عمل با هم متّحد هستند را بدون استثناء تابع قرار بده و آنرا از صفت بودن قطع مكن.

متن: «٥١٦»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ان: شرطيّه و فعل شرط محذوف است و قرينه برآن « كثرت » مى‌باشد.

نعوت: فاعل است براى « كثرت » محذوف.

كثرت: فعل و فاعل، ماضى، مفرد، مؤنّث، غائب.

واو: حاليّه.

قد: به معناى تحقيق.

تلت: فعل ماضى، مفرد، مؤنّث، غائب و ضمير فاعلى در آن مستتر و به « نعوت » راجع است.

مفتقرا: به صيغه اسم فاعل، حال است از مفعول « تلت » كه حذف شده.

لام: لام تقويت.

ذكر: مجرور به لام، متعلّق به « مفتقرا » ، مضاف.

هنّ: مضاف اليه.

اتبعت: فعل ماضى، مفرد، مؤنّث، غائب، مجهول، جواب شرط محلّا مجزوم مى‌باشد.

ترجمه‌

و اگر صفت و نعت‌ها متعدّد و متكثّر بودند و بدنبال اسمى درآمده كه آن اسم به‌