المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٣٢ - ام متصله و حكم آن
واو: عاطفه.
باء: حرف جارّ.
معنى: مجرور بباء، متعلّق به « وفت » ، مضاف.
بل: مضاف اليه.
وفت: فعل ماضى، مفرد، مؤنّث، غائب و ضمير فاعلى به « ام » راجع است.
ان: حرف شرط.
تك: فعل شرط، مجزوم، و ضمير در آن اسمش مىباشد.
ممّا: جارّ و مجرور، متعلّق به « تك ».
قيّدت: فعل ماضى، مجهول و ضمير نائب فاعلى به « ام » راجع است.
به: جارّ و مجرور، متعلّق به « قيّدت ».
خلت: فعل ماضى، مفرد، مؤنّث، غائب، ضمير فاعلى در آن به « ام » راجع است، خبر براى « تك ».
ترجمه
ام، منقطع و بمعناى « بل » نيز مىآيد اگر از قيدى كه ذكر نموديم خالى باشد.
متن: «٥٥١»
|
خيّر أبح قسم بأو و أبهم |
و اشكك و إضراب بها أيضا نمى |
تجزيه و تركيب
خيّر: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، از باب تفعيل.
ابح: فعل امر حاضر، معطوف به « خيّر » بحذف عاطف و همچنين است قسّم.
باو: جارّ و مجرور، متعلّق به « ابح » يا « خيّر ».
واو: عاطفه.
ابهم: فعل امر حاضر، معطوف به « خيّر ».
واو: عاطفه.
اشكك: فعل امر حاضر، معطوف به « ابهم ».
واو: عاطفه.
اضراب: مبتداء.
بها: جارّ و مجرور، متعلّق به « نمى ».