المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٧٨ - مبحث نداء

( و كلّ منادى (غير مندوب و مضمر و ما جاء مستغاثا) و اسم اللّه كما فى الكافية (قد يعرّى) من حروف النّداء، بأن يحذف (فاعلما) نحو:

«يوسفأعرض عن هذا»، «ربّاغفرلى و لوالدىّ» و لا يجوز حذفه من المندوب و لا المستغاث لأنّ المطلوب فيهما تطويل الصّوت، و لا المضمر على أنّ ندائه شا، و لا الإسم الكريم إذا لم تعوّض فى آخره ميم مشدّدة.

ترجمه و شرح‌

مبحث نداء

مصنّف گويد:

براى مناداى بعيد يا شبه بعيد ادات: « يا » و « اى » و « آ » و همچنين « ايا » و « هيا » وضع شده‌اند.

شارح گويد:

براى مناداى « نائى » يعنى دور يا منادائى كه شبيه نائى است همچون خواب و ساهى الفاظ ذيل وضع شده‌اند:

يا، اى (بفتح همزه و سكون ياء) ءا (با الف بعد از همزه)، ايا، هيا.

لذا اگر شخصى را كه از ما فاصله زيادى دارد بخواهيم صدا بزنيم مى‌بايد با يكى از اين الفاظ او را منادى قرار داد مثلا بگوئيم: يا رجلا.

مصنّف گويد:

همزه براى مناداى قريب بوده و « وا » يا « يا » براى مناداى مندوب مى‌باشند.

و در هنگام اشتباه از غير « وا » بايد اجتناب نمود.

شارح گويد:

و براى مناداى قريب يك لفظ وضع شده و آن عبارتست از:

همزه فقط بدون اينكه لفظ ديگرى بهمراه داشته باشد لذا اگر شخصى را كه از ما فاصله‌اش بسيار كم است بخواهيم صدا بزنيم بايد بگوئيم: أرجلا.

و براى مناداى مندوب دو لفظ وضع شده و آن دو عبارتند از:

الف: وا.

ب: يا.

كسى كه در حال ندبه و زارى ديگرى را صدا مى‌زند از ايندو لفظ بايد استفاده كند مثلا بگويد: