المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٣٤ - مبحث اضافه

نموده‌ايم.

ترجمه:

دوّمى يعنى مضاف اليه را جرّ بده و بين مضاف و مضاف اليه يا « من » را در نيّت بگير و يا « فى » را بشرطيكه غير از لفظ « فى » حرف ديگرى صلاحيّت نداشته باشد و همچنين لفظ « لام » را بين ايندو در تقدير قرار بده.

شرح عربى:

هذا باب الاضافة

( نونا تلى الاعراب) أى حروفه (أو تنوينا) ملفوظا به أو مقدّرا (ممّا تضيف احذف) لإنّ الإضافة تؤذن بالاتّصال و التّنوين و خلفه و هو النّون يؤذنان بالإنفصال (كطور سينا) و دراهمكّ و غلامى زيد (و الثّانى) و هو المضاف اليه (اجرر) وجوبا بالحرف المقدّر عند المصنّف، و بالمضاف عند سيبويه و بالاضافة عند الأخفش.

( و انومن) إن كان المضاف بعض المضاف إليه، و صحّ إطلاق إسمه عليه كذا قال فى شرح الكافية تبعا لأبن السّرّاج، مخرجا بالقيد الأخير نحو « يد زيد» ممثّلا بنحو « خاتم فضّة» و « ثوب قطن» (أو) انو (فى إذا لم يصلح إلّا ذاك) نحو « بل مكر اللّيل و االنّهار» (و اللام خذا) نا و يا لها (لما سوى ذينك) نحو « غلام زيد».

ترجمه و شرح:

مبحث اضافه‌

مصنّف گويد:

نونى را كه پهلوى اعراب در آمده و تنوينى كه در مضاف مى‌باشد حذف كن مانند تنوين در طور سينا.

شارح گويد:

مقصود از « اعراب » حروف اعراب مى‌باشد و حروف اعراب عبارتند از:

الف در حالت رفعى و ياء در حالت نصب و جرّ در تثنيه.

و واو در حالت رفعى و ياء در حالت نصف و جرّ در جمع.

و در ذيل « او تنوينا» مى‌گويد:

اعمّ از آنكه تنوين در لفظ بوده يا مقدّر باشد.

مؤلّف گويد:

حاصل مراد اينكه لازم است از مضاف نونيكه پهلوى حروف اعراب در آمده و