المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٢٩ - تتمه كلام در مبحث افعال مدح و ذم

العلم: مبتداء.

نعم: از افعال مدح، خبر.

المقتنى: فاعل براى « نعم ».

واو: عاطفه.

المقتفى: معطوف به المقتنى.

ترجمه‌

و اگر كلمه‌اى كه اشعار و اشاره به اسم مخصوص دارد قبلا ذكر شود كافى است و نيازى بذكر آن بعدا نيست همچون: العلم نعم المقتنى و المقتفى.

متن: «٤٩٢»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

اجعل: فعل امر حاضر و ضمير « انت » در آن مستتر است باستتار وجوبى.

كاف: حرف جارّ.

بئس: مجرور بكاف، متعلّق به « اجعل » در موضع مفعول دوّم.

ساء: مفعول اوّل براى « اجعل ».

واو: عاطفه.

اجعل: معطوف است به « اجعل » اوّلى.

فعلا: مفعول اوّل براى « اجعل ».

من: حرف جارّ.

ذى: مجرور به « من » ، متعلّق به استقرّ، حال از « فعلا » ، مضاف.

ثلاثة: مضاف اليه.

كنعم: جارّ و مجرور، متعلّق به « اجعل » در موضع مفعول دوّم.

مسجلا: حال از « فَعُل ».

ترجمه‌

و ساء را همچون بئس قرر بده و نيز هرفعل مضموم العينى كه ثلاثى مجرد باشد را مانند نعم قرار بده.