المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٥٠ - كيفيت استعمال اسم تفضيل

ترجمه و شرح‌

مصنّف گويد:

و اسم تفضيلى كه بعد از الف و لام باشد با موصوفش مطابق آورده مى‌شود.

شارح گويد:

مقصود اينست كه اسم تفضيل در صورتى كه معرّف بالف و لام باشد از نظر افراد و تثنيه و جمع و نيز از حيث تذكير و تأنيث با موصوفش مطابق آورده مى‌شود مانند:

زيد الافضل (زيد برتر).

در اين مثال « افضل » از نظر افراد و تذكير با موصوفش كه زيد باشد مطابق است.

و الزيدان الافضلان (دو زيد برتر).

در اين مثال « افضلان » از حيث تثنيه و تذكير با موصوفش كه « زيدان » باشد مطابق است.

و الزيدون الافضلون (زيدهاى برتر).

در اين مثال « افضلون » از جهت جمع و تذكير با موصوفش يعنى « زيدون » مطابق است.

و هند الفضلى (هند برتر).

در اين مثال « فضلى » از نظر افراد و تأنيث با موصوفش كه « هند » باشد مطابق است.

و الهندان الفضليان (دو هند برتر).

در اين مثال « فضليان » از حيث تثنيه و تأنيث با موصوفش كه « هندان » باشد مطابق است.

و الهندات الفضليات (هندهاى برتر).

در اين مثال « فضليات » از جهت جمع و تأنيث با موصوفش يعنى « هندات » مطابق مى‌باشد.

و مى‌توان گفت:

الهندات الفضل (بضمّ فاء و فتح ضاد) چه آنكه « فضل » جمع مكسر « فضلى » مى‌باشد.

مصنّف گويد:

و اسم تفضيلى كه به معرفه اضافه شده در آن از اهل معرفت دو وجه نقل شده است: