المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٤١ - فصل مبحث ترخيم

واو: عاطفه.

قلّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب.

ترخيم: اسم، مصدر، فاعل براى « قلّ » ، مضاف.

جملة: مضاف اليه.

واو: عاطفه.

ذا: اسم اشاره و مشار اليهش ترخيم جمله مى‌باشد، مفعول مقدّم بر « نقل ».

عمرو: مبتداء.

نقل: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب و ضمير فاعلى در آن مستتر است كه به « عمرو » راجع است، خبر براى « عمرو ».

ترجمه‌

و دنباله (جزء دوّم) از مركّب را به جهت ترخيم حذف كن و كم است ترخيم نمودن جمله ولى اين معنا را عمرو (سيبويه) نقل نموده است.

متن: «٦١٥»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

ان: حرف شرط، عامل جزم.

نويت: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، حاضر، محلّا مجزوم است تا شرط براى « ان » باشد.

بعد: اسم، ظرف، متعلّق به « نويت » ، مضاف.

حذف: مضاف اليه براى « بعد ».

ما: موصوله، مفعول براى « نويت ».

حذف: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، صله و عائد براى « ما ».

فاء: رابطه جواب.

الباقى: اسم فاعل، مفعول مقدّم براى « استعمل ».

استعمل: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر از باب استفعال.

باء: حرف جرّ.