المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٥٦ - فصل مبحث اختصاص

متن: «٦٢٤»

تجزيه و تركيب‌

الّا: از ادات استثناء، و آن استثناء است از « لن يلزما».

مع العطف: مضاف و مضاف اليه و مضاف كه ظرف است متعلّق به « يلزم » مى‌باشد.

او: حرف عاطفه.

التكرار: معطوف است به « العطف ».

كاف: حرف جرّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مى‌باشد.

الضيغم الضيغم: منصوب هستند به فعل مقدّر از باب تحذير.

يا: حرف نداء.

ذا: اسم اشاره، مناداى مفرد، معرفه، مبنى برضمّ.

السّارى: صفت است براى « ذا ».

ترجمه‌

مگر با عطف يا تكرار همچون: الضيغم الضيغم يا ذا السّارى.

متن: «٦٢٥»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

شذّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد از باب نصر، ينصر، لازم.

ايّاى: فاعل براى « شذّ ».

واو: عاطفه.

ايّاه: مبتداء.

اشذّ: اسم تفضيل، خبر براى « ايّاه » و جمله « ايّاه اشذّ»، معطوف است به « شذّ ايّاى».

واو: عاطفه.

عن: حرف جرّ.

سبيل: مجرور به « عن » ، متعلّق به « انتبذ » ، مضاف.