المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٢٣ - خاتمه مبحث اضافه

قوله: فتقلب الفا: ضمير در « تقلب » به ياء عود مى‌كند.

قوله: بعد بالضّمّ: يعنى كلمه « بعد » در عبارت مصنّف مبنى برضمّ بوده بخاطر اينكه مضاف اليهش حذف شده و معنايش در نيت است و تقدير بعد الاضافه مى‌باشد.

قوله: اجتذى: يعنى اختيار شده است.

قوله: و ذلك: يعنى و بيان ذلك.

قوله: انّه تدغم الخ: ضمير در « انّه » بمعناى « شأن » مى‌باشد.

متن: «٤٢٤»

تجزيه و تركيب‌

باء: حرف جرّ، عامل، مبنى.

فعله: مضاف و مضاف اليه، مضاف مجرور است بباء، متعلّق به الحق.

المصدر: اسم، معرّف بالف و لام، مفعول مقدّم براى « الحق ».

فى العمل: جارّ و مجرور، متعلّق به « الحق ».

مضافا: اسم مفعول، حال است از « المصدر ».

او: حرف جارّ.

مجرّدا: معطوف به « مضافا ».

مع ال: مضاف و مضاف اليه، معطوف به « مضافا ».

ترجمه‌

مصدر را در عمل كردن بفعلش ملحق كن چه مضاف بوده و چه مجرّد از آن و چه با الف و لام باشد.

متن: «٤٢٥»

تجزيه و تركيب‌

ان: حرف شرط.

كان: تامّه، فعل شرط و جواب آن محذوف است.