المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣١٨ - طرز ساختن صيغه تعجب از افعالى كه فاقد شرائط هستند
جَرمى و دستهاى از ادباء به جواز متمايل شده و اخفش و مبرّد قائل به منع مىباشند.
متن: «٤٨٥»
|
فعلان غير متصرّفين |
نعم و بئس رافعان اسمين |
تجزيه و تركيب
فعلان: اسم، تثنيه، موصوف، مبتداء.
غير: مضاف.
متصرّفين: اسم، تثنيه، مضاف اليه، متضايفين صفت هستند براى « فعلان ».
نعم و بئس: متعاطفين خبر هستند براى « فعلان ».
رافعان: اسم فاعل، تثنيه، صفت براى « نعم و بئس».
اسمين: مفعول براى « رافعان ».
ترجمه
دو فعلى كه غير متصرّف هستند عبارتند از: نعم و بئس كه به دو اسم رفع مىدهند.
متن: «٤٨٦»
|
مقارنى ال او مضافين لما |
قارنها كنعم عقبى الكرما |
تجزيه و تركيب
مقارنى: اسم فاعل، تثنيه، مضاف، حال از « اسمين ».
ال: مضاف اليه.
او: حرف عاطف.
مضافين: اسم مفعول، تثنيه، معطوف به « مقارنى ».
لام: به معناى « الى ».
ما: موصوله، مجرور به « لام » ، متعلّق به « مضافين ».
قارنها: فعل و فاعل و مفعول، فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، از باب مفاعله، صله و عائد براى « ما ».