المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٣٥ - تتمه كلام در مبحث افعال مدح و ذم
ايّا: خبر مقدّم براى « كان » ، اسم شرط.
كان: از افعال ناقصه و اسمش در آن مستتر است، فعل شرط.
لا: حرف نهى.
تعدل: مضارع مجزوم.
بذا: جارّ و مجرور، متعلّق به « لا تعدل».
فاء: جوابيّه.
هو: مبتداء.
يضاهى: فعل مضارع، خبر.
المثلا: مفعول براى « يضاهى ».
ترجمه
پهلوى كلمه « ذا » اسم مخصوص را بياور بهر حالى كه باشد و لفظ « ذا » را در هيچيك از اين حالات تغيير مده، پس كلمه « ذا » در عدم تغيير همچون مَثَل مىباشد.
متن: «٤٩٥»
|
و ما سوى ذا ارفع بحبّ أو فجرّ |
بالبا و دون ذا انضمام الحاكثر |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
ما: موصوله، مفعول مقدّم براى « ارفع ».
سوى: مضاف، خبر براى « يكون » كه با اسمش حذف شده، صله و عائد براى « ما ».
ذا: مضاف اليه.
ارفع: فعل امر.
باء: حرف جرّ.
حبّ: مجرور به « باء ».
او: عاطفه.
فاء: زائده.
جرّ: فعل امر، معطوف به « ارفع ».
بالباء: جارّ و مجرور، متعلّق به « جرّ ».