المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٩٠ - مبحث نداء

متن: «٥٨٢»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

اضمم: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر.

او: عاطفه.

انصب: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، معطوف به « اضمم ».

ما: موصوله، مفعول براى « اضمم » و « انصب » بطور تنازع.

اضطرارا: مفعول‌له براى « نوّن ».

نوّنا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، الفش اطلاقى است.

مجهول، صله و عائد براى « ما ».

من: بيان است براى « ما ».

ما: مجرور به « من » ، متعلّق به اضمم يا انصب، موصوله.

له: جارّ و مجرور، متعلّق به « استقرّ » ، خبر مقدّم.

استحقاق: مضاف، مبتداء مؤخّر.

ضمّ: مضاف اليه، جمله له استحقاق ضمّ، صله و عائد براى « ما ».

بيّنا: صفت است براى « استحقاق ضمّ».

ترجمه‌

كلمه‌اى كه به جهت اضطرار تنوين داده شده است را ضمّه بده يا منصوب بگردان و اين كلمه عبارتست از لفظى كه استحقاق مبنى شدن برضمّه را دارد.

متن: «٥٨٣»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

باضطرار: جارّ و مجرور، متعلّق به « خصّ ».

خصّ: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول.

جمع: اسم، مضاف، نائب فاعل براى « خصّ ».