المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٤٧ - مبحث اعمال اسم فاعل

الّذى: اسم موصول، مضاف اليه.

انخفض: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، صله و عائد براى « الّذى ».

كاف: جارّه و مجرورش كه « قولك » است حذف شده.

مبتغى: اسم فاعل، مضاف، خبر مقدّم.

جاه: مضاف اليه براى « مبتغى » مفعول.

واو: عاطفه.

مالا: معطوف است برمحلّ « جاه ».

من: موصوله، مبتداء مؤخّر.

نهض: فعل ماضى، صله و عائد براى « من ».

ترجمه‌

جرّ يا نصب بده تابع معمولى كه مجرور است مانند: مبتغى جاه و مالا من نهض.

متن: «٤٣٧»

تجزيه و تركيب‌

واو: استيناف.

كلّ: اسم، مضاف، مبتداء.

ما: اسم، موصول، مضاف اليه.

قرّر: فعل ماضى، از باب تفعيل، مجهول، صله و عائد براى « ما ».

لام: حرف جرّ، مبنى.

اسم فاعل: مضاف و مضاف اليه، مجرور به لام، متعلّق به « قرر ».

يعطى: فعل مضارع مجهول و ضمير مستتر در آن نائب فاعلش مى‌باشد.

اسم مفعول: مضاف و مضاف اليه، مفعول دوّم براى « يعطى ».

باء: حرف جارّ.

لا: نفى جنس.

تفاضل: اسم لا، مجرور به « باء » و خبر « لا » كه موجود باشد محذوف است.

ترجمه‌

آنچه براى اسم فاعل بيان كرديم بدون كم و زياد به اسم مفعول اعطاء ميشود.