المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٠٨ - مبحث اسم غير منصرف
بدون شوهر و « يعمل » يعنى شتر نر قوى چنانچه « يعملة » يعنى شتر ماده قوى.
قوله: القيد: يعنى زنجير.
قوله: للصّقر: يعنى باز شكارى.
قوله: عليه نقط: يعنى برروى پيكرش نقطههائى است.
قوله: كالخيلان: بكسر خاء يعنى خالها.
متن: «٦٥٨»
|
و كن لجمع مشبه مفاعلا |
أو المفاعيل بمنع كافلا |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
كن: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، از افعال ناقصه و ضمير مستتر در آن اسمش مىباشد.
لام: حرف جرّ.
جمع: مجرور بلام، متعلّق به « كن » ، موصوف.
مشبه: به صيغه اسم فاعل، صفت براى « جمع ».
مفاعلا: مفعول براى « مشبه ».
او: عاطفه.
المفاعيل: معطوف به « مفاعل ».
بمنع: جارّ و مجرور، متعلّق به « كافلا ».
كافلا: خبر براى « كن ».
ترجمه
نسبت به جمعى كه شباهت به مفاعل يا مفاعيل دارد متعهد غير منصرف بودنش باش.
متن: «٦٥٩»
|
و ذا اغتلال منه كالجوارى |
رفعا و جرّا أجره كسارى |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.