المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦١٤ - مبحث اسم غير منصرف

ان: حرف شرط، عامل جزم، مبنى.

به: جارّ و مجرور، متعلّق به « سمّى ».

سمّى: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، فعل شرط محلّا مجزوم است.

او: حرف عطف.

باء: حرف جرّ.

ما: موصوله، مجرور به « باء » ، متعلّق به « سمّى » ، معطوف به ضمير مجرورى در « به ».

لحق: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، ثلاثى مجرّد، لازم صله براى « ما ».

به: جارّ و مجرور، متعلّق به « لحق » عائد براى « ما ».

فاء: جزائيّه.

الانصراف: مبتداء اوّل.

منعه: مضاف و مضاف اليه، مبتداء دوّم.

يحقّ: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، غائب، خبر براى « منعه » و جمله « منعه يحقّ» خبر است براى « الانصراف » و جمله « فالانصراف منعه يحقّ» جواب است براى شرط.

ترجمه‌

و اگر جمع منتهى الجموع يا آنچه بآن ملحق است را علم قرار دهيم پس سزاوار است كه سبب منع صرف گردد.

متن: «٦٦٢»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

العلم: مفعول است براى عامل مقدّر كه « امنع » مفسّر آن است.

امنع: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مجرّد، متعدّى.

صرفه: مضاف و مضاف اليه، مفعول براى « امنع ».

مركّبا: حال است از « علم ».

تركيب: مصدر، مفعول مطلق نوعى، مضاف.