المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٢٧ - قسم دوم عطف نسق(عطف بحروف)

پسران كوچك ما.

شاهد در « حتّى » است كه « الكماة » را به « كم » عطف كرده و « كماة » غايت رفعت محسوب مى‌شود و همچنين « حتّى » در مصراع دوّم « بنينا » را عطف كرده است به « نا » و معطوف غايت خسّت بحساب مى‌آيد.

سپس شارح گويد:

حتّى در دلالت برعدم ترتيب همچون واو مى‌باشد يعنى همانطورى كه واو صرفا براشتراك معطوف و معطوف اليه در حكم دلالت دارد بدون دلالت برترتيب و تقدّم و تأخّر يكى نسبت به ديگرى عينا حتّى نيز چنين مى‌باشد.

متن: «٥٤٨»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ام: مبتداء.

بها: جارّ و مجرور، متعلّق به « اعطف ».

اعطف: فعل امر، مفرد، مذكّر، حاضر، خبر براى « ام ».

اثر: بمعناى « بعد » ، ظرف، متعلّق به « اعطف » ، مضاف.

همز: مضاف اليه، مضاف.

التسوية: مضاف اليه.

او: عاطفه.

همزة: معطوف به « همز التسوية»، موصوف.

عن: جارّه.

لفظ: مجرور به « عن » ، متعلّق به « مغنيه » ، مضاف.

اىّ: مضاف اليه.

مغنيه: صفت براى « همزه ».

ترجمه‌

و با « ام » عطف كن بعد از همزه تسويه يا پس از همزه‌اى كه از لفظ « اىّ » ما را مستغنى مى‌گرداند.