المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٨١ - مبحث ابنيه اسم فاعل و صفت مشبهه و اسم مفعول از ثلاثى مجرد و غير آن
مفعول: مضاف اليه، مضاف.
الثلاثى: مضاف اليه.
اطّرد: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب.
زنة: مضاف، فاعل براى « اطّرد ».
مفعول: مضاف اليه.
كاف: حرف جرّ.
آت: مجرور به كاف، متعلّق باستقرّ خبر براى مبتداء محذوف.
من: حرف جارّ.
قصد: مجرور به « من » ، متعلّق به « آت ».
ترجمه
و در اسم مفعول ثلاثى مجرّد وزن مفعول مطرّد و شايع است مانند آنچه از « قصد » ساخته مىشود.
متن: «٤٦٦»
|
و ناب نقلا عنه ذو فعيل |
نحو فتاة أو فتى كحيل |
تجزيه و تركيب
واو: عاطفه.
ناب: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب.
نقلا: حال است از مصدر « ناب ».
عنه: جارّ و مجرور، متعلّق به « ناب ».
ذو فعيل: مضاف و مضاف اليه، فاعل براى « ناب ».
نحو: مضاف، خبر است براى مبتداء محذوف.
فتاة: مضاف اليه، موصوف براى صفت محذوف بقرينه « كحيل ».
او: عاطفه.
فتى: معطوف به « فتاة » ، موصوف.
كحيل: صفت براى « فتى ».
ترجمه
و از مفعول وزن « فعيل » نيابت كرده در حالى كه اين نيابت مستند به نقل و