المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٠٩ - مبحث تعجب

اشهلا: مفعول براى « يضاهى ».

واو: عاطفه.

غير: مضاف، معطوف به « غير ذى وصف».

سالك: مضاف اليه.

سبيل: مضاف، مفعول براى « سالك ».

فعلا: مضاف اليه براى « سبيل ».

ترجمه‌

و نيز فعلى كه از آن دو صيغه تعجّب ساخته ميشود بايد اسم فاعلش بروزن افعل نباشد نظير اشهل و همچنين طريق فعل را نه پيموده باشد يعنى مجهول نباشد.

متن: «٤٨٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

اشدد: مبتداء.

او: عاطفه.

اشدّ: معطوف به « اشدد ».

او: عاطفه.

شبههما: مضاف و مضاف اليه، معطوف به « اشدّ ».

يخلف: فعل مضارع، مفرد، مذكّر، خبر.

ما: موصوله، مفعول براى « يخلف ».

بعض: مضاف، مفعول براى « عدما ».

الشروط: مضاف اليه.

عدما: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، صله براى « ما ».

ترجمه‌

اشدد يا اشدّ يا شبه ايندو بجاى آنچيزى كه پاره‌اى از شروط را فاقد است قرار مى‌گيرد.

شرح عربى‌

( و صغهما) من فعل (ذى) أحرف (ثلاث) بخلاف دحرج و انطلق و اقتدر و استخرج‌