المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٣٠ - ام متصله و حكم آن
شاهد در « ام » است كه بعد از همزه تسويه يعنى « أدعوتموهم ...» قرار گرفته است.
و مراد از همزهاى كه ما را از لفظ « اىّ » بىنياز گرداند آنست كه بواسطه آن و « ام » تعيين شيئى را طلب كنيم مانند:
ان ادرى أقريب ام بعيد ما توعدون ( نمىدانم آنچه را كه وعده داده شدهايد نزديك بوده يا دور مىباشد).
شاهد در « ام » بوده كه بعد از همزهاى قرار گرفته كه ما را از آوردن لفظ « اىّ » بىنياز مىكند يعنى « أقريب ...».
المباحث النحويه شرح سيوطى ؛ ج٣ ؛ ص١٤٣٠
ظير:
و انتم اشدّ خلقا ام السّماء ( آيا آفرينش شما محكمتر است يا آسمان).
شاهد در « ام » است كه بعد از همزهاى واقع شده كه ما را از آوردن لفظ « اىّ » مستغنى مىكند يعنى « ءانتم ...».
مانند آنچه در قول اسود بن يغفر وارد شده:
|
لعمرك ما ادرى و لو كنت داريا |
شعيب به سهم ام شعيب بن منقر |
يعنى: همانا بجان تو قسم اگرچه در صدد دانستن بودهام ولى نمىدانم شعيب پسر سهم است يا فرزند منقر مىباشد.
شاهد در « ام » بوده كه پس از همزهاى كه بواسطهاش از « اىّ » بىنياز مىگرديم واقع شده.
البتّه همزه قبل از « شعيب بن سهم» است كه حذف گرديده.
و نظير:
|
فقمت للطّيف مرتاعا فارّقنى |
فقلت اهى سرت ام عادنى حلم |
يعنى: پس برخواستم بجهت خيال رويقه كه در خواب ديدم در حالتى كه ترسان بودم پس آن خيال من را بدخواب كرد، پس گفتم:
آيا آن رويقه بود كه راه ميرفت در شب يا آنكه مرتبه ديگر بازگشت نمود به من خيالش در خواب.
شاهد در « ام » است كه براى طلب تعيين بوده و بعد از همزهاى كه ما را از لفظ « اىّ » بىنياز مىكند قرار گرفته است.
و مثل آنچه در فرموده حقتعالى آمده: