المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١١٤٩ - برخى از احكام اضافه لفظيه

مثنىّ: حال است از فاعل « وقع ».

او: عاطفه.

جمعا: معطوف به مثنّى.

سبيله: مضاف و مضاف اليه، مبتداء.

اتّبع: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب از باب افتعال خبر است براى « سبيله » و جمله اسميّه صفت است براى جمعا.

ترجمه:

و وجود الف و لام در وصف كافى است مشروط باينكه وصف بصيغه تثنيه يا جمعى كه ملحق به تثنيه است آمده باشد.

متن: «٣٩٤»

تجزيه و تركيب‌

واو: استيناف.

ربّ: از حروف جارّ و در اينجا بواسطه « ماء » از عمل مهمل گرديده فلذا برسر فعل درآمده است.

ما: حرف، زائده، كافّه از عمل جرّ.

اكسب: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، از باب افعال.

ثان: بصيغه اسم فاعل، فاعل براى « اكسب ».

اوّلا: مفعول است براى « اكسب ».

تأنيثا: مفعول دوّم براى « اكسب ».

ان: حرف شرط.

كان: از افعال ناقصه و ضمير مستتر در آن اسمش مى‌باشد، فعل شرط، محلّا مجزوم است.

لام: حرف جارّ.

حذف: مجرور به « لام » متعلّق است به « موهلا ».

موهلا: خبر است براى « كان ».

ترجمه:

و گاهى دوّمى به اوّلى تأنيث را مى‌بخشد مشروط باينكه اوّلى براى حذف‌