المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٤٣١ - ام متصله و حكم آن

أقريب ما توعدون ام يجعل‌ ( آيا آنچه وعده داده شده‌ايد نزديك است يا قرار مى‌دهد ...).

شاهد در « ام » است كه براى طلب تعيين بوده و بعد از همزه‌اى كه ما را از لفظ « اىّ » بى‌نياز مى‌كند واقع شده است.

مصنّف گويد:

بسا همزه ساقط مى‌گردد مشروط باينكه بواسطه حذفش از خفاء معنا در امان باشيم.

شارح گويد:

مانند: سواء عليهم انذرتهم الخ.

كه در اصل ءانذرتهم بوده و چون معنا بعد از حذف معلوم و مشخّص است لاجرم از حذف آن مانعى ممانعت نمى‌كند.

و نظير آنچه در قول شاعر آمده:

يعنى: پس بخدا قسم اگرچه در صدد دانستن بودم ولى نفهميدم آيا جمره را هفت بار زد يا هشت بار كه در اصل: أ بسبع رمين الجمر الخ بوده و چون معنا معلوم و مشخّص است و با حذف همزه خللى در آن وارد نمى‌شود لاجرم همزه ساقط گرديده.

قوله: سواء علينا اجزعنا ام صبرنا: آيه (٢١) از سوره ابراهيم.

قوله: سواء عليم ادعوتموهم الخ: آيه (١٩٣) از سوره اعراف.

قوله: بان طلب بها و بام: ضمير در « بها » به همزه راجع است.

قوله: و ان ادرى أقريب الخ: آيه (١٠٩) از سوره انبياء.

قوله: ءانتم اشدّ خلقا الخ: آيه (٢٧) از سوره النازعات.

قوله: أقريب ممّا توعدون ام يجعل: آيه (٢٥) از سوره جنّ.

متن: «٥٥٠»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

بانقطاع: جارّ و مجرور، متعلّق به « وفت ».