المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٦٢٩ - مبحث اسم غير منصرف

سحر: مضاف اليه.

اذا: ظرف، متعلّق به « مانعا » ، مضاف.

باء: بمعناى « مع ».

ه: ضمير متّصل مجرور ببا، متعلّق به « التعيين » ظرف لغو.

التعيين: نائب فاعل براى فعل مقدّر كه « يعتبر » مفسّر آن مى‌باشد و جمله « يعتبر التعيين» مضاف اليه است براى « اذا ».

قصدا: مصدر بمعناى اسم مفعول، حال از « التعيين ».

ترجمه‌

عدل و تعريف دو سببى هستند كه در سحر جمع بوده و مانع از صرف آن مى‌باشند مشروط باينكه قصد تعيين با آن اعتبار و لحاظ شده باشد.

متن: «٦٧٢»

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

ابن: فعل امر حاضر، مفرد، مذكّر، حاضر، ثلاثى مجرّد، متعدّى.

على: حرف جرّ.

الكسر: مجرور به « على » ، متعلّق به « ابن ».

فعال: مفعول براى « ابن ».

علما: حال است از « فعال ».

مؤنّثا: حال است از « فعال ».

واو: عاطفه.

هو: ضمير منفصل مرفوع، مبتداء.

نظير: اسم، مضاف، خبر.

جثما: مضاف اليه.

ترجمه‌

كلمه‌اى كه بروزن « فعال » بوده در حالى كه علم و مؤنّث است را مبنى بركسر نما و آن نظير « جثم » مى‌باشد.