المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥٨٩ - مبحث نون تأكيد خفيفه و ثقيله

باش).

هل تسعيانّ (آيا كوشش مى‌كنى).

چنانچه ملاحظه مى‌شود در امثله فوق الف ياد شده بياء قلب گرديده.

مصنّف گويد:

آخر فعلى كه واو و ياء را رفع داده حذف كن و بعد از حذف حركت مجانس ايندو را بآنها اعطاء كن.

شارح گويد:

بنابراين در مثل: اخشين يا هند پس از حذف الف « ياء » را كه علامت واحد مخاطبه هست بحالت مكسور آورده‌ايم و در مثل: يا قوم اخشون بعد از حذف الف « واو » را كه علامت جمع مذكّر است بحال مضموم باقى گذارده‌ايم.

متن: «٦٤٤»

تجزيه و تركيب‌

واو: استينافيّه.

لم تقع: فعل مضارع مجزوم، مفرد، مؤنّث، غائب.

خفيفة: فاعل است براى « لم تقع».

بعد: اسم، ظرف، مضاف، متعلّق به « لم تقع».

الالف: مضاف اليه.

لكن: از حروف مشبهة بالفعل منتهى چون مخفّف شده از عمل ملغا گرديده است.

شديدة: اسم لكن و بواسطه تخفيف آن مرفوع آمده است و خبر « لكن » كه « يقع » بوده حذف شده.

واو: ابتدائيّه (حاليه).

كسرها: مضاف و مضاف اليه، مبتداء.

الف: خبر براى « كسرها ».

ترجمه‌

نون تأكيد خفيفه بعد از الف تثنيه واقع نمى‌شود ولى نون تأكيد ثقيله پس از آن‌