المباحث النحويه شرح سيوطى - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٥١٧ - فصل مبحث اسمائى كه ملازم يا نداء مىباشند

تجزيه و تركيب‌

اذا: اسم، شرطيّه زمانيّه، متعلّق است به فعل شرط يا جواب بنابر اختلافى كه در آن بين ادباء مى‌باشد.

استغيث: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، از باب استفعال، فعل شرط.

اسم: نائب فاعل براى « استغيث ».

منادى: صفت براى « اسم ».

خفضا: فعل ماضى، مفرد، مذكّر، غائب، مجهول، الفش الحاقى است، جواب براى « اذا ».

باللّام: جارّ و مجرور، متعلّق به « خفضا ».

مفتوحا: حال است از « اللّام ».

كاف: حرف جرّ و مجرورش « قولك » است كه محذوف مى‌باشد.

يا: حرف نداء.

لام: براى استغاثه.

المرتضى: مناداى مستغاث.

ترجمه‌

زمانى كه اسمى كه منادى است مورد استغاثه واقع شود بواسطه لام مفتوحه مجرور مى‌گردد مانند: يا للمرتضى.

متن‌

تجزيه و تركيب‌

واو: عاطفه.

افتح: فعل امر، مفرد، مذكّر حاضر.

مع: اسم، مضاف.

المعطوف: مضاف اليه « مع ».

ان: حرف شرط.

كررت: فعل شرط و به قرينه « و افتح مع المعطوف» جواب حفظ شده است.

يا: مفعول براى « كرّرت ».