دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٧٥ - نكته دوم فضاى سياسى فرهنگى جامعه اسلامى

وى در تحصيل، سختكوش بود و با تلاش و پيگيرى، در مدّتى كوتاه به عنوان چهره‌اى علمى مشهور شد.

عمر بن عبد العزيز، در صفر سال ٩٩ هجرى به حكومت رسيد و در رجب سال ١٠١ هجرى، در ٣٩ سالگى، توسّط برادرش مسموم شد و از دنيا رفت.

نكته دوم. فضاى سياسى فرهنگى جامعه اسلامى‌

با شهادت ابا عبد اللّه الحسين ٧، حاكميّت امويان ضربه‌اى ويرانگر را متحمّل شد. پس از جريان كربلا، براى مدّتى كوتاه، جوّ سياه و خفقان‌زده‌اى بر جامعه اسلامى حاكم بود؛ امّا با انديشيدن مردمان در چگونگى آنچه پيش آمده بود و نيز با تبليغات و حقْگسترى‌هاىِ اهل بيت :، فضاىِ سياسى جامعه اندك اندك دگرگون شد.

واقعه «حَرّه»[١] و چگونگى واكنش حاكميّت در مقابل آن و نيز خيزش‌هاىِ پى در پى و سرشار از حماسه‌اى كه پس از حادثه كربلا و با آهنگ «خونخواهى ابا عبد اللّه الحسين ٧» شكل گرفتند (همانند: خيزش توّابين)، نشانگر گسترش بيدارى مردم آن روزگارند.

در اين ميان، نقش بيدارگرانه، فرهنگساز و تحريف‌ستيز على بن حسين ٨ را نبايد فراموش كرد كه به واقع، فروغ‌گسترى معرفتىِ آن بزرگوار كه بيشتر در قالب «دعا» بيان شده در همين راستا بوده است.

در مجموعه ادعيه امام على بن الحسين ٨، مطرح ساختن مكانت و معرفت‌

[١] واقعه حَرّه در تاريخ اسلام، مشهور است و يكى از جنايات يزيد بن معاويه به شمار مى‌آيد. اين جريان، پس از اخراج امَويان از مدينه توسط ساكنان آن و خلع يزيد از حكومت به وجود آمد. يزيد براى تثبيت خلافت خود و بازگرداندن بنى اميّه به مدينه، سپاهى به فرماندهى مسلم بن عقبه به سوى مدينه گسيل داشت. آنان در اين جريان، قتل عام فجيعى در مدينه انجام دادند و بسيارى را كشتند.( م)