دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٨١ - بحثى درباره احاديث غلو
بحثى درباره احاديث غُلُو
پديده «غلو» و مبارزه پيگير امامان : با اين پديده، از جمله مسائل مهمّ تاريخى اسلام است كه بايد در پژوهشى مستقل و به گونهاى گسترده به بحث و بررسى نهاده شود. آنچه در اين جا مىآوريم، توضيحى است كوتاه درباره احاديثى كه گذشت. از اين روست كه به تفصيل نمىگراييم و بحث را به گونهها و پيامدهاى غلو، نمىكشانيم.
با اين حال، يادآورى اين نكته لازم است كه اهل بيت : بيشترين مبارزه را با پديده «غلو» داشتهاند و در رويارويى با اين جريان، از هيچ گونه كوششى دريغ نورزيدهاند؛ گرچه اكنون، در كمال شگفتى، آنان و پيروان راستينشان به غلو، متّهماند و كسانى، با هر انگيزهاى، مىكوشند آن بزرگواران و پيروان آنان را به «غلو» و باورِ به آن بيالايند. آيا اين، يكى ديگر از جلوههاى مظلوميّت آن سروران نيست؟
شگفتانگيزتر، اين كه اين اتّهام واهى را كسانى مىپراكَنند كه آثار مكتوب و نگاشتههاى مختلفشان از غلو و افراط درباره پيشوايان و رهبرانشان آكنده است؛ يعنى سخن گفتن به غلو و افراط درباره كسانى كه در ويژگىها و فضايل ادّعا شده، گاه، جايگاهى در «حدّ اقل» داشتهاند. و آيا اين از شگفتىهاى تاريخ نيست؟!