دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٨٣ - ٥/ ٢ بسر بن ارطات
وى پس از جنگ صِفّين، به دستور معاويه، بر مدينه و مكّه و يمن تاخت و پيروان امام ٧ را آزار داد و جمع بسيارى (از جمله: دو كودك عبيد اللّه بن عبّاس) را به قتل رساند. نيز كارهاى به غايتْ زشتى از او سر زد كه قابل توصيف نيست، چنان كه خانه ياران امام ٧ را در مدينه ويران كرد و زنان مسلمان يمنى را به اسارت برد و آنان را فروخت.
امام على ٧ وى را نفرين كرد. او در اثر اين نفرين، ديوانه شد[١] و سرانجام، در حدود سال ٧٠ هجرى مُرد.
٦١٧٩. الاستيعاب: بسر بن ارطات، از قوىپنجگان طغيانگر بود. او در جنگ صِفّين، همراه معاويه بود. معاويه به وى دستور داد كه با على ٧ رو به رو شود و به او گفت: شنيدهام كه مشتاق ديدار على هستى. اگر خداوندْ تو را بر او پيروز گرداند و او را بر زمين افكنى، بر دنيا و آخرت، دست يافتهاى.
معاويه، پيوسته او را تشويق و تهييج مىكرد، تا اين كه او على ٧ را ديد و آهنگ كارزار با وى نمود. آن دو با يكديگر نبرد كردند و على كه خداوند از او خشنود باد او را بر زمين افكند؛ امّا او همان كارى را كرد كه گفته مىشود عمرو بن عاص در نبرد با على ٧ كرده بود.
[١] ر. ك: ج ١١ ص ٥٩٣( پذيرفته شدن نفرين وى درباره بسر بن ارطات).