دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣١١ - ١/ ٤ نادانى
چيده شدهاند، آن هم از مردمى كه بايد احكام دين و ادب بياموزند و تعليم داده شوند و كارآزموده گردند و بر آنان، سرپرست گمارده شود و دستشان گرفته شود [و آزاد گذاشته نشوند]. نه از مهاجراناند و نه از انصار، و نه از آنان كه در خانه (مدينه) جاى گرفته، در ايمان، استوار ماندند.[١]
٦٠٦٢. امام على ٧ در نامهاش به عقيل: بدان كه عرب، امروز براى جنگ با برادرت گرد آمدهاند، همان گونه كه پيش از اين [نيز] براى مبارزه با پيامبر ٦ گرد آمده و به حقّ وى، جاهل و برترىهايش را منكر شده بودند.
٦٠٦٣. الفتوح درباره حوادث نهروان: ذو ثُدَيّه، حرقوص، بانگ بر آورد و گفت: به خدا سوگند، اى پسر ابو طالب! ما از جنگ با تو برنخاستهايم، مگر براى خدا و جهان آخرت.
امام على ٧ فرمود: «آيا مايليد كه از زيانبارترين انسانها به شما خبر دهم؟ «كسانى اند كه كوشش آنان در راه زندگانى دنيا، نقش بر آب شده است و چنين مىانگارند كه نيكوكردارند». به خداى كعبه سوگند كه اهل نهروان، از اين گروهاند».
ر. ك: ج ٢ ص ٥٧٥ (دشمنى قريش)، و ص ٥٧٩ (حسادت).
ج ٤ ص ٤٣١ (كينه)، و ص ٤٣٧ (حسد)، و ص ٤٤٩ (نادانى).
ج ٦ ص ٢٩٣ (پژوهشى درباره مارقين و ريشههاى انحراف آنان).
[١] ذيل خطبه، به آيه ٩ سوره حشر اشاره دارد كه درباره انصار نازل شده است:« آنان، ايمان آوردند و خانههايشان را در اختيار مهاجران قرار دادند».( م)