دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٠٥ - ٥/ ٧ ضحاك بن قيس

او رئيس شهربانى معاويه بود. از طرف معاويه به زمامدارى كوفه رسيد و سپس حكومت دمشق به وى واگذار شد.

او پس از مرگ معاوية بن يزيد، به سوى عبد اللّه بن زبير كشيده شد و پس از مدّتى براى خلافت خودش تلاش كرد؛ امّا كارى از پيش نبرد، تا اين كه در سال ٦٤ هجرى در نبرد با سپاه مروان، كشته شد.

٦١٩٥. تاريخ دمشق به نقل از زبير بن بكّار: ضحّاك با معاويه بود و معاويه او را زمامدار كوفه كرد. او همان كسى است كه بر معاويه نماز گزارد و حكومتش را پاس داشت تا يزيد بن معاويه [به دمشق‌] رسيد.

او مردم را به نفع ابن زبير فرا خواند و با او بيعت نمود. سپس [مردم را] به خلافت خود خواند. مروان بن حكم، او را در روز نبرد مَرجِ راهِط كشت. او رئيس شهربانى معاويه بود.

٦١٩٦. الغارات به نقل از ضحّاك بن قيس، در خطبه‌اى بر منبر كوفه، هنگامى كه به او خبر رسيد كه افرادى در كوفه، آشكارا به عثمان، دشنام مى‌دهند و از وى بيزارى مى‌جويند: به من خبر رسيده است كه عدّه‌اى از شما گم‌راه شده‌اند و به رهبران هدايت، دشنام مى‌دهند و از گذشتگان صالح ما بدگويى مى‌كنند.

سوگند به آن كه براى او همتا و شريكى نيست، اگر از امورى كه به من خبر