دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٨٥ - ٥/ ٢ بسر بن ارطات

٦١٨٠. تاريخ دمشق به نقل از عطاء بن ابى مروان: معاويه، بسر بن ارطات را به سوى مدينه، مكّه و يمنْ گسيل داشت تا به مردم، تعرّض كند و پيروان على بن ابى طالب ٧ را به قتل برساند.

بُسر، يك ماه در مدينه ماند و هر آن كس را كه گفتند در قتل عثمانْ كمك كرده است، كشت. او در ميان مكّه و مدينه، جمعى از قوم بنى كعب را به خاطر اموالشان كشت و در چاه انداخت.

وى به يمن رفت و عبيد اللّه بن عبّاس بن عبد المطّلب، زمامدار آن جا از سوى على بن ابى طالب ٧ بود. بُسر، دو پسر عبيد اللّه بن عبّاس (عبد الرحمن و قُثَم) و عمرو بن امّ اراكه ثقفى را كشت. نيز در منطقه جوف،[١] بيش از دويست نفر از همْدانيانى را كه در جنگ صِفّينْ همراه على ٧ بودند، به قتل رساند و فرزندان بسيارى را سر به نيست كرد.

٦١٨١. الفتوح درباره غارتگرى‌هاىِ بُسْر بن ارطات: او حركت كرد و از چاه ميمون‌[٢] گذشت. مردم از ترس جانشان از پيش‌روى او گريختند. بُسر به دو پسر نوجوان، كه از نظر هيكل و زيبايى، از جمله بهترين پسران بودند و داشتند مى‌گريختند. نگاه كرد و گفت: آن دو را نزد من بياوريد.

آن دو را نزد او آوردند تا پيش روى وى قرار گرفتند. بُسْر به آن دو گفت: شما دو نفر كيستيد؟ يكى از آنان گفت: من قُثَم هستم و اين، برادرم است. ما، دو پسر عبيد اللّه بن عبّاس بن عبد المطّلبيم.

بُسر گفت: اللّه اكبر! شما دو نفر از كسانى هستيد كه من با ريختن خونتان به خداى متعال، نزديك مى‌شوم. آن گاه، دستور داد كه آن دو را سر ببرند و به طرز

[١] جَوْف يا جَوْف المحوّرة، جايى است در سرزمين هَمْدان.( معجم البلدان: ٢/ ١٨٨)

[٢] چاه( بئر) ميمون، چاهى است در منطقه مكّه، منسوب به ميمون بن عامر( معجم البلدان: ج ١ ص ٣٠٢).