دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٦ - ب اشكالها پاسخها

٦. حديث «ردّ الشمس» در شعر شاعران‌

شاعران در هماره تاريخ، فريادگران ارزش‌ها و جاودانه‌سازان حادثه‌ها بوده‌اند و شعر، در روزگارانى دراز، مهم‌ترين عامل نقل و انتقال ارزش‌ها، احساس‌ها، اخبار و انديشه‌ها بوده است. نقش شعر در تثبيت گزارش‌ها و واقعه‌ها، بس عظيم و كارآمد است. شاعران در برابر اين حادثه عظيم (ردّ الشمس) سكوت را روا ندانسته‌اند و نقل و برنمودن ارج‌ها و ارجمندى‌هاى آن را به واژه‌ها سپرده، اين فضيلت والا را در قالب شعرهايى آكنده از شعور بر رواق تاريخ، ثبت كرده‌اند.[١] پيشينه يادكرد «ردّ الشمس» در شعر شاعران، به روزگار پيامبر ٦ مى‌رسد. حَسّان بن ثابت، در ضمن چكامه‌اى در برشمارى والايى‌هاى على ٧ از جمله سرود:

اشعار ارجمند و سروده‌هاى والاى شاعران در جاودانه‌سازى اين حادثه و حفظ و حراست آن در گذرگاه تاريخ، بسى مهم بوده است.[٢]

ب اشكال‌ها پاسخ‌ها

پيش‌تر آورديم كه فضيلت‌ستيزان كوشيده‌اند تا مگر اندكى از پرتو اين فضيلتِ خاصّ على ٧ بكاهند.

از اين روى، اشكال‌هاى متعدّدى متوجّه اين جريان كرده‌اند. به عنوان نمونه، كوشيده‌اند تا برخى از رجال نقل آن را «جَرْح» كنند و در اين سمت و سوى، برخى راويان را متّهم به ضعف و نااستوارى كرده‌اند كه از رجال صحيحين هستند.

[١] ر. ك: كشف الرمس عن حديث ردّ الشمس: ص ٢٣١ ٢٧٦.

[٢] كشف الرمس عن حديث ردّ الشمس: ص ٢٣٣.