دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٩ - تحقيقى در حديث رد الشمس

تحقيقى در حديث ردّ الشمس‌

آنچه گذشت، فضيلتى سترگ را براى امير مؤمنان على ٧ رقم زده است. حادثه بسى شگفت است و به واقع، فهم، دريافت و پذيرش آن، جز براى دِلدادگان حق و فروتنان در برابر حقيقت، بسى دشوار.

چنين است كه آنان كه در زندگى فضيلت‌ستيزى را پيشه ساخته‌اند و از قبول هر آنچه عنوان فضيلت على ٧ را داشته، تن زده‌اند، مى‌كوشند تا با توجيه‌هاى ناموجّه از عظمت آن واقعه بكاهند.

در برابر موضعى بدين سان ناصواب و آميخته با حق ستيزى، محققان و محدّثان و مورّخانى سختكوش و حق‌مدار (از شيعه و اهل سنّت) كوشيده‌اند تا با گزارش طرق مختلف نقل حادثه و ثبت و ضبط دقيق آن، از ساحت حق، دفاع كنند و حرمت حق را پاس بدارند. در اين مجال اندك، مى‌كوشيم از يك سوى، شهرت گسترده نقل‌هاى حادثه را در پيش ديد بگذاريم و از سوى ديگر، برخى خرده‌گيرى‌ها و اشكال‌هاىِ طرح شده درباره آن را پاسخ بگوييم.

قبل از ورود به بحث، نكاتى را يادآورى مى‌كنيم:

١. از آن روى كه محدوده نقد و ردها، واقعه بازگشت خورشيد در روزگار پيامبر خداست، و از سوى ديگر، مهم‌ترين مسئله اثبات اصل «ردّ الشمس» است، و سرانجام، چون اشكال‌ها غالبا به هر دو واقعه مرتبط است، در اين نبشتار، محور