دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٢٩ - ٥/ ١٣ وليد بن عقبه

اين جريان بود كه اين آيه نازل شد: «آيا كسى كه مؤمن است، همانند فاسق است؟!».[١]

هنگامى كه براى امام على ٧ بيعت گرفته شد، او با امام ٧ بيعت نكرد؛ بلكه معاويه و پيروان عثمان را با اشعارى كه مى‌سرود، عليه امام ٧ مى‌شوراند.

او در جنگ صِفّين، همراه معاويه بود و به امام ٧ ناسزا مى‌گفت.

٦٢١٧. تاريخ دمشق به نقل از ابن عبّاس: وليد بن عقبة بن ابى معيط، به على بن ابى طالب ٧ گفت: من از تو تيزشمشيرتر، سخنورتر و در جنگ، پُرابّهت‌ترم.

على ٧ به وى فرمود: «ساكت شو! تو جز يك فاسق نيستى».

آن گاه، اين آيه درباره وى نازل شد: «آيا كسى كه مؤمن است، چون كسى است كه فاسق است؟ البته يك‌سان نيستند».

منظور از مؤمن، على ٧ و منظور از فاسق (نافرمان)، وليد بن عقبه بود.

٦٢١٨. شرح نهج البلاغة به نقل از ابو القاسم بلخى: از جمله نقل‌هاى معلومى كه (به سبب مشهور بودن خبرِ آنها و نيز اتّفاق نظر مردم درباره آنها) هيچ ترديدى در آنها وجود ندارد، اين است كه وليد بن عقبة بن ابى مُعَيط، على ٧ را دشمن مى‌داشت و به وى بد مى‌گفت.

او همان كسى است كه در زمان حيات پيامبر خدا به على ٧ بد گفت و با لقب ناشايست از او ياد كرد و نيز به وى گفت: من از تو پُردل‌تر و تيزشمشيرترم.

على ٧ به وى فرمود: «اى فاسق! ساكت شو».

آن گاه، خداوند متعال درباره آن دو، اين آيه را فرو فرستاد: «آيا كسى كه مؤمن است، چون كسى است كه فاسق است؟ البته يك‌سان نيستند». نيز آيات بعد از آن را فرو فرستاد و بر اين اساس، خداوند وليد را در زمان حيات پيامبر خدا «فاسق» خواند و از آن پس، او جز با عنوان «وليد فاسق» شناخته نمى‌شد.

[١] ر. ك: ج ٧، ص ٥٢١( مؤمن).