دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٤٧ - ١٢ يزيد بن حجيه
به آن جا مىآمد تا از معاويه اجازه رفتن به نزدش را بگيرد.
شهرهاى رقّه، رُها،[١] قَرقيسيا[٢] و حَرّان[٣] در قلمرو معاويه بود و زمامدار آن جا، ضحّاك بن قيس بر آنها فرمانروايى مىكرد. شهرهاى هيت،[٤] عانات،[٥] نصيبين،[٦] دارا،[٧] آمِد،[٨] و سِنجار[٩] نيز در قلمرو حكومت على ٧ بودند و مالك اشتر بر آن جاها فرمانروايى مىكرد. اين دو، هر ماه در جنگ بودند.
[١] رُها، از شهرهاى تركيّه است كه ميان شام و موصل( از سمت شمال شرقى فرات) در بالادست رقّه و حرّان، قرار دارد. اين شهر، امروزه با دو نام: ادِس و اورفا، شناخته مىشود( ر. ك: جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى: ص ١١١).
[٢] قَرقيسيا، شهرى در كنار رود خابور( از سرشاخههاى فرات) در نزديكى منطقه عمومى صفّين و رقّه است و محلّ ريزش رود خابور به فرات است( ر. ك: معجم البلدان: ج ٤ ص ٣٢٨).
[٣] حَرّان، شهر مركزىِ ديار مُضَر است كه فاصله آن تا رُها، يك روز و فاصله آن تا رقّه، دو روز است. حرّان، بر سر راه موصل، شام و روم واقع شده است. در زمان عمر، عياض بن غنم، آن را فتح كرد. حرّان، همان شهرى است كه حضرت ابراهيم ٧ اوّلين هجرتش را به سوى آن انجام داد( معجم البلدان: ج ٢ ص ٢٣٥).
[٤] هيت، شهرى در عراق است، در كنار رود فرات، از نواحى بغداد و بالادست انبار( معجم البلدان: ج ٥ ص ٤٢١).
[٥] عانه، شهرى مشهور در عراق است، ميان رَقّه و هيت، كه آن را با توابعش،« عانات» گفتهاند و در نزديكى« حديثه» بر كرانه فرات، واقع شده است( معجم البلدان: ج ٤ ص ٧٢).
[٦] نصيبين، شهرى است آباد بر سر راه جاده اصلى موصل به شام( معجم البلدان: ج ٥ ص ٢٨٨).
[٧] دارا، شهرى است بر بلندى كوهى ميان نصيبين و مارِدين، و از شهرهاى ناحيه جزيره شمرده مىشود( معجم البلدان: ج ٢ ص ٤١٨).
[٨] آمِد، بزرگترين شهر ديار بَكْر است كه آن را با سنگهاى سياه بر روى شبه جزيرهاى در دل دجله ساختهاند و دجله، چون هلالى، آن را دربر دارد و دور مىزند( معجم البلدان: ج ١ ص ٥٦). آمِد را امروزه« ديار بَكْر» مىگويند.
[٩] سِنجار، شهرى مشهور در ناحيه جزيره كه تا موصل، سه روز راهْ فاصله دارد( معجم البلدان: ج ٣ ص ٢٦٢). اكنون در شمال غرب عراق، واقع است و ساكنان آن، كُرد و از فرقه يزيديّهاند و آب آشاميدنى آنها از رودخانه خابور( از سرشاخههاى فراتْ) تأمين مى شود.