دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٤٦ - ١٢ يزيد بن حجيه
آگاه باشيد! قبيله ثقيف، مردمى نيرنگبازند كه به هيچ پيمانى وفا نمىكنند و با عرب، چنان دشمنى مىورزند كه گويى از آنان نيستند. البتّه در بين آنان، گاه، فرد صالحى پيدا مىشود، از جمله: عروة بن مسعود و ابو عبيد بن مسعود (كه در روز قُسُّ الناطف،[١] شهيد شد). فرد صالح در قبيله ثقيف، كمياب است. ..».
١٢. يزيد بن حُجَيّه
ابراهيم بن هلال در كتاب الغارات آورده است كه: از جمله كسانى كه از على ٧ جدا شدند و به معاويه پيوستند، يزيد بن حُجَيّه تَيمى (از بنى تَيم بن ثعلبة بن بكر بن وائل) بود.
على ٧ وى را بر منطقه رى و دَشتَبى[٢] گماشت. وى خوارج را شكست داد و غنايم را براى خود برداشت.
على ٧ وى را زندانى كرد و غلامش سعد را بر وى گماشت. ابن حُجَيّه در حالى كه سعد در خواب بود، به اسبش نزديك شد، به سوى معاويه گريخت و چنين سرود:
سعد را گول زدم و با اسبم، راندم به سوى
شام و آن را كه بهترين است، برگزيدم.
بر سعد، نيرنگ زدم، در حالى كه وى در زير عبايى خوابيده بود
سعد، جوانى خام و گولخور است.
آن گاه به منطقه رَقّه[٣] آمد كه [در آن روزها]، هر كه از على ٧ جدا مىشد، نخست
[١] ر. ك: ص ٤١٨ پاورقى ح ٦٢٠٩.
[٢] دَشتَبىْ يا دشتابى يا دستَبا، دشتى پُر آب و منطقهاى آباد، در غرب رى به سمت همدان، كه با اين دو شهر، پيوند داشت و مركز آن، يزد آباد، در محلّ« بويينزهرا» ى امروزى بود( ر. ك: جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى: ج ٣ ص ١٨١).
[٣] رَقّه، يكى از شهرهاى شناختهشده سوريّه است كه در كنار رود فراتْ واقع شده و فاصله آن تا حَرّان، سه روز است( ر. ك: معجم البلدان: ج ٣ ص ٥٩).