ترجمه شرح نهج البلاغه - ابن ميثم بحرانى ت محمدى مقدم و نوايى - الصفحة ١٧٧ - شرح
ساخته و قبل از وفاتش بدان آگاهى داده و فرموده است: وَ ما مُحَمَّدٌ إِلَّا رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَ فَإِنْ ماتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلى أَعْقابِكُمْ وَ مَنْ يَنْقَلِبْ عَلى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئاً وَ سَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ [١] اى فرزندان قبيله آيا سزاوار است مقابل چشم شما ميراث پدر مرا از من بازستانند و شما فرياد مرا بشنويد و نداى من به گوش همه شما برسد؟ در حالى كه جمعيّت شما و قدرت و توان شما زياد و ساز و برگ و امكانات شما فراوان است، شما همان درستكارانى هستيد كه خداوند شما را از ميان مردم برگزيد و نيكمردانى كه خداوند شما را انتخاب كرد، شما بوديد كه با عرب نبرد كرديد و در برابر ملّتها استوار بر جاى مانديد و قهرمانان را به خاك مذلّت نشانديد تا آنجا كه آسياب اسلام به وسيله شما به گردش در آمد و بر وفق مراد گرديد و آشوب و فتنه از ميان رخت بربست و آتش كفر خاموش شد و بىسر و سامانيها به سامان رسيد و رشته دين استوار گشت. آيا پس از آن همه پيشروى عقب نشستيد؟ و بعد از آن همه دلاورى از گروهى كه پس از ايمان پيمان شكنى كردند و دين شما را بمسخره گرفتند ترسيديد؟ هم اكنون با سران كفر پيكار كنيد زيرا كه آنان به پيمان و قسم خود پاى بند نيستند، تا شايد از فساد خوددارى كنند ولى مىبينم كه با همه اينها خوارى و ذلّت در وجود شما رخنه كرده و مكر و حيله به قلبهايتان چيره شده و دين خدا را منكر شدهايد و اعمال ناشايستى را كه تجويز مىكرديد گسترش داديد وَ قالَ مُوسى إِنْ تَكْفُرُوا أَنْتُمْ وَ مَنْ فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً فَإِنَ [٢] بدانيد كه من
[١] سوره آل عمران (٣) آيه (١٤٤) يعنى: محمد فرستادهاى بيش نيست كه فرستادگان ديگر پيش از او آمدند و رفتند، حال اگر او بميرد و يا كشته شود شما به گذشته خود باز مىگرديد؟ هر كس به آيين قبلى خويش برگردد زيانى به خداى يكتا وارد نمىسازد، و پروردگار بزودى سپاسگزاران را پاداش عطا فرمايد.
[٢] سوره ابراهيم (١٤) آيه (٨) يعنى: اگر شما و همه مردم روى زمين كفر ورزيد خداوند بىنياز و ستوده است.