نظير آن، در سوره «انسان» آمده، پس از آن كه از «ابرار» ستايش نموده‌ «إِنَّ الْأَبْرارَ يَشْرَبُونَ مِنْ كَأْسٍ كانَ مِزاجُها كافُوراً- تا آنجا كه مى‌گويد- عالِيَهُمْ ثِيابُ سُندُسٍ خُضْرٌ وَ إِسْتَبْرَقٌ وَ حُلُّوا أَساوِرَ مِنْ فِضَّةٍ وَ سَقاهُمْ رَبُّهُمْ شَراباً طَهُوراً» پس از آن و بى‌درنگ مى‌افزايد: «إِنَّ هذا كانَ لَكُمْ جَزاءً وَ كانَ سَعْيُكُمْ مَشْكُوراً»[١] يعنى: آنچه تاكنون- در توصيف پاداش شما بندگان نيكوكار- يادآور شديم، تنها شايستگى شما را دارد تا كوششتان همواره مورد قدردانى شناخته شده باشد.

و لذا است كه در برخى قراءات، «وَ إِنّ مّنكُمْ إِلَّا وَارِدُهَا» آمده‌[٢] كه يك گونه قرائت تفسيرى به شمار مى‌رود.

امّا در رابطه با «ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا ...» نيز گفته‌اند كه مقصود: پرهيزكارانِ از زمره كافران‌اند. يعنى: در ميان كافران و دين ناباوران، گاه كسانى يافت مى‌شوند كه در زندگى، رفتارى تعهّدگونه داشته، و از ظلم و ستم و تجاوز به حقوق ديگران پرهيز مى‌كنند. كه چنين افرادى چه بسا در ميان زمره كفّار و دين ناباوران، بسيار يافت شود، كه طبق فطرت اصيل خود عمل نموده، از ظلم و تجاوز برخوردارند! و چون رفتار نيك دارند، خداوند آنان را بى‌پاداش نمى‌گذارد، و پس از مدتى كه عذاب برخى عصيان‌ها را چشيدند، براى رسيدن به پاداش نيك‌رفتارى خويش، از دوزخ‌نجات يافته تا به أجر نيكوكارى خود برسند. زيرا «إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلًا»[٣] ... «فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ»[٤] و اين پاداش بر خوبيها، آنگاه لذت‌بخش است كه در پايان شكنجه‌ها باشد نه پيش از آن.

متذكّر مى‌شويم كه اين تفسير، با آيه‌ «أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ. لا يَسْمَعُونَ حَسِيسَها» بيشتر سازش دارد.

[١] . انسان/ ٥- ٢٢.

[٢] . در« شواذّ القراءات» آن را به ابن عباس و عكرمة نسبت داده است.( ابن خالويه، ص ٨٦). مجمع البيان، ٦/ ٥٢٥.

[٣] . كهف/ ٣٠.

[٤] . زلزال، ٧.