نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٠٩ - ٢ راههاى بالاسر

«وَ يَذْهَبا بِطَرِيقَتِكُمُ الْمُثْلى‌»[١]؛ يعنى روش استوار و بهتر.

«إِذْ يَقُولُ أَمْثَلُهُمْ طَرِيقَةً إِنْ لَبِثْتُمْ إِلَّا يَوْماً»[٢]؛ مقصود از يوم در اين آيه، روز محشر است. مجرمان در آن روز با صداى آهسته از يكديگر مى‌پرسند كه چه مدت در دنيا توقف كرده‌اند؟ كه برخى پاسخ دهند: ده روز، ولى عاقل‌ترين و آگاه‌ترين آنها پاسخ مى‌دهد: توقفشان فقط يك روز بود.

«وَ أَنْ لَوِ اسْتَقامُوا عَلَى الطَّرِيقَةِ لَأَسْقَيْناهُمْ ماءً غَدَقاً»[٣]؛ يعنى راه درست و حق.

پس مقصود از طرائق در آيه‌اى كه در صدر بحث ذكر شد، راههاى تدبير و اداره امور عالم‌هستى است‌كه در آسمانها تصميم‌گيرى‌مى‌شود؛ آنجا كه فرشتگان تدبيرگر و تصميم‌گير مستقرند[٤]: «يُدَبِّرُ الْأَمْرَ مِنَ السَّماءِ إِلَى الْأَرْضِ»[٥]، «وَ فِي السَّماءِ رِزْقُكُمْ وَ ما تُوعَدُونَ»[٦]؛ يعنى برآورد روزى‌شما وهر آنچه براى‌شما تقدير شده است. «ثُمَّ اسْتَوى‌ عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ»[٧]، «وَ إِنْ مِنْ شَيْ‌ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ»[٨].

پس در آسمان تدبير مى‌شود وسپس بر زمين نازل مى‌گردد: «وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ»[٩]، «تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ فِيها بِإِذْنِ رَبِّهِمْ مِنْ كُلِّ أَمْرٍ»[١٠]. از اين رو در ادامه مى‌فرمايد: «وَ ما كُنَّا عَنِ الْخَلْقِ غافِلِينَ».[١١] علامه طباطبايى مى‌نويسد: يعنى ارتباط ما با شما قطع نشده و همواره مراقب شمايانيم و امور شما را تدبير مى‌كنيم.

پس اين طريقه‌هاى هفت‌گانه براى آن است كه فرشتگان آسمان در كار تقدير و تدبير و تنزيل از آنها استفاده كنند.

[١] . طه/ ٦٣:« و آيين والاى شما را براندازند».

[٢] . طه/ ١٠٤:« آنگاه كه نيك آيين‌ترين آنان گويد: جز يك روز، بيش نمانده‌ايد».

[٣] . جن/ ١٦:« و اگر[ مردم‌] در راه راست پايدارى ورزند، قطعاً آب گوارايى بديشان نوشانيم».

[٤] . نازعات/ ٥؛ ذاريات/ ٤.

[٥] . سجده/ ٥.

[٦] . ذاريات/ ٢٢.

[٧] . يونس/ ٣.

[٨] . حجر/ ٢١.

[٩] . مريم/ ٦٤.

[١٠] . قدر/ ٤.

[١١] . ر. ك: الميزان، ١٥/ ٢١.