نقد شبهات پيرامون قرآن كريم - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٢٧ - شكنجه مضاعف

نافرمايان هيچ چيز را از خداوند پنهان و كتمان نخواهند كرد، اما در آيه ذيل آمده است كه آنها شرك خويش را كتمان مى‌كنند: «ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ إِلَّا أَنْ قالُوا وَ اللَّهِ رَبِّنا ما كُنَّا مُشْرِكِينَ»[١].

چگونه مى‌توان ميان دو آيه جمع كرد؟

پاسخ: اولًا، جمله‌ «لا يَكْتُمُونَ اللَّهَ حَدِيثاً» بخشى از تمنّى و آرزوى كافران را ذكر مى‌كند؛ يعنى آنان با خود مى‌گويند: اى كاش در دنيا هيچ سخنى را درباره رسالت كتمان نمى‌كرديم، يا مى‌گويند: اى كاش در آخرت كفرورزى خود در دنيا را انكار نمى‌كرديم. اين آرزو و تمنّاى دوم از آن جهت است كه آنان در روز قيامت در مرحله نخست، كفر خويش را انكار مى‌كنند و مى‌گويند: «وَ اللَّهِ رَبِّنا ما كُنَّا مُشْرِكِينَ»، ليكن در مرحله بعدى پشيمان مى‌شوند و با خود مى‌گويند: اى كاش از ابتدا به همه چيز اعتراف مى‌كرديم.

ثانياً، آنان هرگز نمى‌توانند چيزى را كتمان كنند؛ زيرا اعضاى بدن آنان، از جمله دست و پايشان عليه آنان شهادت مى‌دهند.

شكنجه مضاعف‌

پرسش: خداوند متعال در آيه شريفه‌ «وَ جَزاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِثْلُها»[٢] برابرى و هماهنگى مقدار عذاب با مقدار گناه را گزارش فرموده است، ولى در آيه شريفه‌ «... يُضاعَفُ لَهُمُ الْعَذابُ ...»[٣] به افزون بودن عذاب نسبت به گناهان مجرمان اشاره فرموده است.

چگونه مى‌توان ميان دو آيه جمع كرد؟

پاسخ: برابرى مجازات با جرم، ويژه حيات دنياست؛ مانند قصاص و مجازاتهاى جزايى كه آيه نخست نيز مربوط به همين امر است، ولى آيه دوم ناظر به آخرت است و مجازات اخروى، متناسب با بزرگى گناه و آثار سوء اجتماعى زمان ارتكاب يا پس از ارتكاب گناه مى‌باشد و بر اين اساس، گاهى به دليل بزرگى معصيت، عذاب آن نيز دو يا چند برابر مى‌گردد. آيه دوم مربوط به كسانى است كه در راه خدا سنگ‌اندازى و

[١] . انعام/ ٢٣.

[٢] . شورى/ ٤٠.

[٣] . هود/ ٢٠.